حق فسخ قرارداد در معاملات ملکی؛ چه زمانی خریدار یا فروشنده حق برهم زدن معامله را دارد؟
اسقاط کافه خیارات یکی از خطرناک‌ترین بندهایی است که در فرم‌های پیش‌فرض مبایعه‌نامه چاپ می‌شود. آیا با امضای آن تمام راه‌های فسخ بسته می‌شود؟
تفاوت بطلان، فسخ و انفساخ قرارداد
در اصطلاحات حقوقی، سه واژه فوق تفاوت‌های بنیادینی با یکدیگر دارند:
- بطلان: معامله از ابتدا به دلیل فقدان شرایط اساسی (مانند معامله فضولی بدون تنفیذ یا فروش مال غیر) باطل بوده است.
- فسخ: قرارداد صحیحاً منعقد شده اما یکی از طرفین به استناد حق قانونی یا قراردادی معامله را پایان می‌دهد.
- انفساخ: معامله بدون اراده طرفین و به صورت خودبه‌خود بر اثر یک شرط فاسخ منحل می‌شود.
اثر عبارت «اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش»
بسیاری از خریداران بدون آگاهی این عبارت را امضا می‌کنند. خیار غبن یعنی ضرر و زیان فاحش ناشی از قیمت غیرواقعی.
اگر در مبایعه‌نامه قید شود «غبن به هر درجه‌ای که باشد ساقط گردید»، اثبات فسخ در دادگاه بسیار دشوار می‌شود مگر در مواردی مانند «غبن افحش» یا تدلیس و فریب عمدی که نیازمند اثبات کارشناسی دقیق است.